ضرر در معامله


ضرر در معامله



ضرر در معامله

اگر تا به امروز معامله اي انجام  داده باشيد حتما اسم خيار غبن را شنيده ايد اما مفهوم اون را نمي دانيد در اين يادداشت شما را با مفهوم اين اصطلاح حقوقي آشنا مي نماييم: .
فاصله حرف تا عمل درباره حقوق متهمان
تعريف غبن : .
نسب و انواع آن
غبن در لغت : .
«چك برگشتی»چه زمانی كیفری است و چه زمانی حقوقی؟
غبن در لغت به مفهوم زيان به ديگري هست [1] و غبن در لغت بمعني خدعه هست [2] و يعني گول زدن و بازي دادن ديگري ..
حمایت ناجا از فرهنگ
دادگاه
  غبن در اصطلاح :.
قوه قضاییه و الزامات پیشگیری از جرایم انتخاباتی
   غبن در اصطلاح فقهي :..
اصل برائت تا کجا؟!
« الغبن اصله الخديعه و هو اصطلاح الفقهاء تمليك ماله بما يزيد علي قيمته مع جهل الآخر » [3].
قطعیت حکم شرط لازم و کافی برای شمول قاعده‌ی تکرار جرم در لایحه جدید
يعني : غبن اصلش فريب هست و در اصطلاح فقهي به مالكيت در آوردن مال هست به قيمت اينكه از قيمت اصلي زياد باشد و همراه جهل طرف ديگر معامله باشد ».
 افرادی که باعث اطاله دادرسی می‌شوند
 غبن در اصطلاح حقوقي :. به مفهوم عدم تعادل ميان مورد معامله و ارزش مقرره اون هست مانند عدم تعادل ميان ثمن و مبيع [4]..  تعريف خيار غبن : . «خيار غبن اختياري هست كه قانون در اثر عدم تعادل ارزش معاوضه مبيع با ثمن بمتضرر داده هست كه مي تواند معامله را فسخ يا بهمان نحو قبول نمايد» [5].. تعريفي ديگر:. «غبن در لغت به مفهوم زيان به ديگري و در اصطلاح حقوقي عدم تعادل ميان مورد معامله و ارزش مقرره اون هست» [6].. « غبن در لغت به معناي فريفتن و گول زدن آمده هست در اصطلاح حقوقي عبارت هست از زياني که در اثر عدم تعادل بين عوض معامله و ارزشي که مورد معامله واقعاً دارا بوده به ميزان فاحش به طرف معامله يعني مغبون وارد شده هست »7].. در قانون مدني هم خيار غبن رادر ماده 416 اينگونه تعريف کرده هست :. « هريک از متعاملين که در معامله غبن فاحش داشته باشد سپس علم به غبن مي تواند معامله را فسخ کند ».

غبن در اصطلاح حقوقي به مفهوم عدم تعادل ميان مورد معامله و ارزش مقرره اون هست .

مقايسه تعريف ها : . قانون مدني از خيار غبن تعريفي نياورده هست ودر تعاريف حقوق دانان از خيارغبن نيز تعريف هاي تقريباً يكساني شده هست و اگر بخواهيم بين تعاريف حقوقدانان مقايسه اي به عمل آوريم  نكته اي  كه بتوان اون را امتياز تعريف ها به حساب آورد به دست نمي آيد .
[8] . انواع غبن و ايشانژگي هاي خيارغبن. همانطور که گذشت قانون در مورد خيار غبن فرموده هست :. « هريک از متعاملين که در معامله غبن فاحش داشته باشد سپس علم به غبن مي تواند معامله را فسخ کند ». 9].
. براي خيار غبن مي توان ايشانژگي هائي برشمرد :. 1-  خيار غبن مختص يک طرف معامله نيست :. در ميان خيارات مندرج در قانون برخي از خيارات هست كه تنها به يك طرف از معامله اختصاص دارد و براي طرف ديگر حق فسخ وجود ندارد مثلاً خيار تأخير ثمن مخصوص بايع( فروشنده) هست و يا خيار حيوان فقط به مشتري اختصاص دارد در مقابل خياراتي هم وجود دارد كه براي هردو طرف معامله و عقد خيار موجود هست مثلاً در خيار مجلس در اين مورد خيار غبن مختص يک طرف معامله نيست و شخص مغبون هرطرف که باشد با وجود شرائط مندرج در قانون براي او حق فسخ ايجاد مي شود .. 2-خيار غبن اختصاص به عقد بيع ندارد و در ساير عقود معين نيز حسب مقتضا و شرائط عقد ممکن هست وجود داشته باشد مانند خيار غبن در اجاره که مورد اجاره با اجاره بهاء باهمديگر سازگاري نداشته باشد.. 3- خيار غبن در صورتي ثابت هست که غبن فاحش باشد و توضيح بيشتر در اين زمينه در جاي خود خواهد آمد .. 4-خيار غبن در معاملات وعقود معوض وجود دارد ولي در عقود غير معوض بدليل اينکه عوضين وجود ندارد غبني قابل تصور نيست و خيار غبن وجود ندارد..
دادگاه
انواع غبن :. غبن دو نوع هست فاحش و غير فاحش و البته گاهي قسم ديگري که غبن اَفحَش باشد را هم به اين تقسيم اضافه مي نمايند :. 1- غبن غير فاحش : . در صورتيکه غبن عرفاً قابل مسامحه باشد غبن غير فاحش هست اين ملاکي هست که در قانون مدني پيش بيني شده هست :. « غبن در صورتي فاحش هست که عرفاً قابل مسامحه نباشد» [10]. البته براي تشخيص اينکه چه مقداري در عرف قابل مسامحه هست هميشه ممکن هست اختلاف پيش بيايد اين نوع از غبن خيار را بوجود نمي آورد .. 2- غبن فاحش : . همانطوريکه از بيان قبل هم مشخص مي شود غبن در صورتي فاحش هست که عرفاً قابل مسامحه نباشد و البته همان اشکال قبلي در اينجا هم پابرجا هست که ملاک تشخيص عرف چه هست ؟ [11].

غبن در صورتي فاحش هست که عرفاً قابل مسامحه نباشد.

 . « ملاک ايجاد خيار فسخ وجود غبن فاحش هست و معيار پايه ي در فاحش بودن غبن همانطور که در ماده 417 اصلاحي قانون مدني ذکر شده هست عدم تعادل ارزش تاحدي که از نظر عرف قابل مسامحه و چشم پوشي نباشد .. توضيح اونکه ممکن هست ارزش واقعي مال مورد معامله با اونچه که در عقد مورد توافق طرفين قرارگرفته هست متفاوت باشد ولي صرف وجود تفاوت موجب ايجاد خيار فسخ نمي شود بلکه اگر تفاوت موجود به حدي باشد که عرف اون را موجب ضرر فاحش طرف عقد تلقي نمايد حق فسخ براي زيان ديده ايجاد مي شود در ماده 417 قبل از اصلاح سال 1361 براي تشخيص فاحش بودن غبن ملاک حداقل خُمس (يک پنجم) قيمت تعيين شده بود وچنين مقرر گرديده بود که تفاوت کمتر از يک پنجم عرفاً قابل مسامحه مي باشد ولي در اصلاحيه فوق ملاک مزبور حذف و تشخيص عرف جايگزين گرديد به نظر مي رسد اصلاح فوق منطقي بوده چراکه اگر ملاک کلي رجوع به عرف باشد تعيين ميزان قطعي در قانون ضرورت ندارد به علاوه اگر تعيين فاحش بودن غبن به عرف واگذار گردد مي توان در موارد مختلف با توجه به مقتضيات و شرائط گوناگون اون را مشخص نمود امروز دادگاه ها مسئله غبن فاحش را به کارشناس و خُبره ارجاع مي دهند ضمناً اضافه مي نمايد که ملاک غبن فاحش قيمت مبيع در هنگام عقد هست .» [12]. 3- غبن افحش :. غبن افحش به صورتي اطلاق مي شود که [13] بيشتر از غبن فاحش و تفاوت به وضوح و روشني مشاهده شود [14]. با اين وجود در تقسيمات متعارف و معمول کتابهاي حقوقي کمتر از غبن اَفحَش ذکري به ميان آمده هست.. در اين يادداشت دانستيم که غبن چيست و چه ايشانژگي هائي دارد و همينطور دانستيم که غبن داراي چه انواعي هست در يادداشت بعد کوشش مي شود که احکام و شرائط خيار غبن بررسي شود انشاءالله .. تهيه و تنظيم: ندا سادات پاک نهاد. منابع: . - پرايشانز نايشانن و عباس خواجه ميري حقوق مدني 6 انتشارات كتابخانه گنج دانش ص125. - امامي حسن حقوق مدني ج 2 ص 496 .
. 3-شيخ انصاري مكاسب نشر مؤسسه نعمان جلد دوم ص 261. 4- عباس خواجه پيري و پرايشانز نايشانن پيشين ص 125.. 5-حسن امامي پيشين ص 496. 6-عباس خواجه پيري و پرايشانز نايشانن پيشين ص 125. 7-مهدي شهيدي حقوق مدني 6 مجمع علمي و فرهنگي مجد ص 58. -8البته در اين تحقيق به منابع متعددي مراجعه نشده و در همين موضوع تعريف فقط به سه منبع مراجعه شده كه اين نكته مذكور در بالا در مقايسه اين سه تعريف مي باشد . 9-قانون مدني ماده 416. 10-قانون مدني ماده 417. 11-البته در قانون قبل از اصلاح اين ماده ملاک فاحش بودن را يک پنجم قيمت ذکر کرده بود که البته اون صورت اشکالش بيشتر از اين بوده زيرا ممکن هست يک معامله خيلي بزرگ باشد و غبن هم کمتر از يک پنجم باشد ولي مبلغ هنفرمودي باشد.. 12-عباس خواجه پيري و پرايشانز نايشانن پيشين ص 127. 13-البته اين نوع را معمولاً جزء تقسيم بندي آورده نمي شود ولي بعضي از حقوقدانان اين نوع را هم اگرچه بصورت ضمني ذکر کرده اند :. « درصورتي که غبن به ميزان فاحش هنگام عقد ساقط شود و پس از معامله معلوم شود که غبن افحش بوده ...» مهدي شهيدي حقوق مدني 6 مجمع علمي و فرهنگي مجد ص 60 .. 14- از اين قسم در كتاب هاي حقوقي تعريفي به ميان نيامده هست ولي به عنوان نوعي از غبن ذكر شده هست ..  .  .

نظرات کاربران

75 out of 100 based on 20 user ratings 395 reviews