نگاهی به «ماهی و گربه» برنده شیر برنزی ونیز


نگاهی به «ماهی و گربه» برنده شیر برنزی ونیز



نگاهی به «ماهی و گربه» برنده شیر برنزی ونیز
نگاهی به «ماهی و گربه» برنده شیر برنزی ونیز

«ماهی و گربه» به کارگردانی شهرام مکری به لحاظ ساختار و فرم، با همه فیلم‌های ساخته‌شده در سینمای ایران متفاوت است. این فیلم قصه نه چندان سرراست و کلاسیک خود را در یک پلان ۱۳۰ دقیقه‌ای که مجموعه‌ای از سکانس‌ها را در دل خود جاداده روایت می‌کند.
اگرچه پیش از این نیز چند کارگردان غیرایرانی(مانند الکساندر ساخاروف در فیلم
Russian Ark
) دست به چنین تجربه خلاقانه‌ای زده‌اند و فیلم خود را در یک پلان – سکانس جلوی دوربین برده‌اند، اما تایم بلند فیلم شهرام مکری و نوع چینش و روایت داستان‌های موازی، شکست زمانی و عقب و جلو رفتن در زمان بدون اینکه تقطیع تصویری در فیلم ایجاد شود، «ماهی و گربه» را تبدیل به فیلمی استثنایی کرده است.

اگر فیلم اول شهرام مکری «اشکان، انگشتر متبرک و چند داستان دیگر» را به لحاظ فرم و ساختار به نوعی بسط گسترش یافته فیلم کوتاه «طوفان سنجاقک» او بدانیم، «ماهی و گربه» نیز براساس چارچوب و فرم دیگر فیلم کوتاه این کارگردان یعنی «محدوده دایره» ساخته شده است.

«محدوده دایره» هم سکانس پلانی ۱۵ دقیقه‌ای بود که به ارتباط چند دانشجو در راهروهای یک دانشگاه می‌پرداخت و ساختار آن براساس نقاشی‌های «موریس اشر» شکل گرفته بود.


نکته مهم در آثار موریس اشر (گرافیست و نقاش هلندی) این است که از فرمول‌های ریاضی برای نشان دادن پرسپکتیو و مفهوم بی‌نهایت استفاده می‌شود و برگشت به مبدأ و بی‌نهایت بودن چرخه زندگی، شاخصه کلیدی آثار اوست.

همانگونه که در «محدوده دایره» اتفاقات هربار از زاویه دید یک شخصیت، به تماشاگر نشان داده می‌شد، و رفت و برگشت‌های زمانی بدون برش‌های تصویری صورت می‌گرفت، در «ماهی و گربه» نیز شاهد چنین ساختار و اتفاقی هستیم.

اما فیلم «ماهی و گربه» در ظاهر از الگوهای شناخته شده ژانر وحشت پیروی می‌کند و شروع فیلم و همچنین بستر قصه بر مبنای نشانه‌های این نوع سینما پایه‌گذاری شده است. گروهی جوان دانشجو برای برپایی یک کمپ به حاشیه یک جنگل می‌روند و در کنار دریاچه چادر می‌زنند. آن‌سوتر و در دل جنگل، رستورانی در یک کلبه قدیمی وجود دارد که احتمال می‌رود در آن (بنا بر نوشته و توضیحی که اول فیلم داده می‌شود) از گوشت انسان برای پخت غذا استفاده می‌شود.

رستوران، دو صاحب (با بازی درخشان بابک کریمی و سعید ابراهیمی‌فر) دارد که مرموزترین و جذاب‌ترین کاراکترهای فیلم هستند. در ابتدای فیلم، دوربین به دنبال این دو شخصیت در دل جنگل به راه می‌افتد. یکی از آنها یک گالن نفت یا بنزین در دست دارد و دیگری کیسه‌ای خون‌آلود را که گفته می‌شود حاوی گوشت مانده و فاسد است، حمل می‌کند. بعد از چند دقیقه و مشاهده دیالوگ‌های عجیبی که بین آنها رد و بدل می‌شود، به پدر و پسری می‌رسیم که پسر قصد پیوستن به کمپ دانشجویی را دارد.
در ادامه فیلم، دوربین به کاراکترهای دیگر می‌رسد، با آنها همراه می‌شود و مسائلی که بین‌شان وجود دارد به صورت داستانک‌هایی کوتاه به تصویر کشیده می‌شود. در این فواصل هرازگاهی سر و کله دو کاراکتر اولی نیز پیدا می‌شود و چالش‌هایی بین آنها و داشنجویان به وجود می‌آید.

عموم سکانس‌های فیلم مکری (هر چند که همه در پلانی واحد گنجانده شده‌اند)، شامل دیالوگ‌های دونفره شخصیت‌های فیلم هستند؛ برخی از آنها با نریشن‌هایی همراه است که یکی از کاراکترها، توضیحاتی فرامتنی اما مرتبط با آنچه در صحنه اتفاق می‌افتد را به تماشاگر ارائه می‌کند. این نریشن‌ها در پاره‌ای موارد، اطلاعاتی از آینده را درباره شخصیت‌ها و روابط‌شان به تماشاگر می‌دهند؛ گویی که این نریشن‌ها، صدای روح سرگردان کاراکترهاست که از آینده به حال آمده و درباره گذشته خود صحبت می‌کنند.

فیلم یک شروع جذاب و یک پایان بسیار درخشان دارد. ساختار فیلمنامه، شکلی هندسی‌وار و ریاضی‌گونه دارد و اتفاقات فیلم همانند اجزای یک معادله ریاضی کنار هم چیده شده‌اند. اگر کارگردان از برخی داستانک‌ها (که تأثیری در کلیت قصه فیلم هم ندارند) صرف نظر می‌کرد و مقداری از زمان بالای فیلم (۱۳۰ دقیقه) می‌کاست، نتیجه کار ریتم منسجم‌تری پیدا می‌کرد و اثر موجزتری می‌شد.

«ماهی و گربه» در حقیقت یک تئاتر در صحنه‌ای به وسعت یک جنگل وسیع است که دوربین پویا و پرتحرک محمود کلاری هر بار گوشه‌ای از این سن بزرگ را به تماشاگر نشان می‌دهد. بازیگران اکثراً از میان جوانان تئاتری انتخاب شده‌اند و بازی‌ها عمدتاً درخشانند.

«ماهی و گربه» یک تجربه خلاقانه و متفاوت در مدیوم سینماست و اثری غیرمعمول در سینمای ایران؛ جایزه شیر برنزی جشنواره ونیز هم به خاطر نوآوری و خلاقیت در فرم و محتوا به این فیلم اهدا شد.



“نیمه شب اتفاق افتاد”

1:

به نظر من که فیلم خیلی خوبی بود و خیلی خیلی خلاقانه..


مدل لباس بهنوش بختیاری در جشنواره فیلم فجر
احساس های جالبی ایجاد میکرد
حیف که تو سینماهای کمی اکران شده و فکر کنم مظلوم واقع شده واقعا با این که عامه پسند نیست ولی میتونه مخاطبای خودش و جذب کنه
این که بازیگرا یک صحنه رو چندیدن بار بازی کردن تو عقب جلو شدن های وقت واقعا فوق العاده بود
من که پسندیدم و احتمالا یه بار دیگه هم برم ببینم


گفتگو متفاوت با مهدی فخیم زاده کارگردان و بازیگر سینما

2:

- در این کمبود فیلم ایرانی در ژانر وحشت، قابل تامل هست..


فیلمهای مدعی جشنواره فیلم فجر 94
فقط امیدوارم پایانش از این پایانهای قابل حدس و کلیشه ایرانی نباشد.


حامد بهداد: به علی مطهری رای می‌دهم


دست نوشته بهرام رادان در دفتر کاخ مردمی جشنواره/عکس

3:

یه جورایی حس دلهره رو خیلی خوب ایجاد میکرد ولی یه چیزی که هست اینه که نباید با این توقع شروع به دیدنش کرد که یه داستان جنایی داری میبینی که کم کم تیکه های پازل کنار هم برنامه میگیره تا داستان شکل بگیره چون من به شخصه چندین بار موضوع اصلی رو گم کردم!
بیشترین چیزی که توجه من و جلب کرد و به نظرم خیلی خلاقانه بود این جلو عقب بردن وقت بود بدون این که تصویر قطع بشه فکر میکنم خیلی روش کار کردن تا تونستن این جوری که هست درش بیارن کاملا یه ذهن کاملا علاقه مند به ریاضی میطلبه:)


بهنوش بختیاری: از برخی مردم کشورم، متنفرم/ از کشورم زده شدم

4:

نگاهی به «ماهی و گربه» برنده شیر برنزی ونیز

نگاهی به «ماهی و گربه» برنده شیر برنزی ونیز

نگاهی به «ماهی و گربه» برنده شیر برنزی ونیز

نگاهی به «ماهی و گربه» برنده شیر برنزی ونیز


عکس سحر قریشی و مادرش

5:

من این فیلم رو دیدم ...

خیلی خیلی فیلم جالبی بود

6:

نگاهی به «ماهی و گربه» برنده شیر برنزی ونیز

نگاهی به «ماهی و گربه» برنده شیر برنزی ونیز

7:

امیدوارم قسمت بشه این فیلم رو توو سینما ببینم...


یاسی خانم شما توو کدوم سینما دیدید این فیلمو؟!!!

8:

سلام
من سینما کوروش دیدم (ستاری..بین حکیم و همت)
زیاد ندیدم پوستر این فیلم و تو سر در سینماها ولی تا جایی که میدونم تو پردیس ملت و پردیس آزادی هم هست

9:

نگاهی به «ماهی و گربه» برنده شیر برنزی ونیز

10:

ممنون
انشالله بتونم جمعه دیگه برم آزادی ببینمش

11:

ویژگی این فیلم مثل Russian Ark اینه که یک پلان سکانس همانطور که فرمودید


البته Russian Ark رو قبلا" دیدم به نظرم فیلم خسته نماينده ای بود امیدوارم شبیه اون نباشه


ما که در شهرستانیم دیرتر بدستمون میرسه...


+

یک پوستر خارجی از فیلم:

نگاهی به «ماهی و گربه» برنده شیر برنزی ونیز


..


12:

سلام
موفق به دیدنش شدین؟

13:

من این فیلم رو دیدم ...

وهم انگیز و ترسناک بود ...

دلهره زیادی رو می بایست تحمل کنید

ولی واقعا قشنگ بود ...

مثل یک حلقه مدام صحنه های فیلم تکرار می شد و از زاویه های مختلف به موضوع نگاه می کرد

14:

سلام بانو یاسی گرامی
متاسفانه هنوز موفق نشدم...
در این ایام تعطیلات که من تعطیل بودم و موقعيت بود...

سینماها باز نبودند...




72 out of 100 based on 17 user ratings 692 reviews